|
Eyþór Harðarson, útgerðarstjóri Ísfélagsins: Fyrningarhugmyndir ávísun á stórslys
Um það leyti sem kvótakerfinu var komið á var sjávarútvegur á Íslandi í sjálfheldu.
Flotinn var allt of stór fyrir þær veiðiheimildir sem voru í boði og rekstur flesta fyrirtækja í atvinnugreininni var á brauðfótum.
Margir leituðu eftir því að selja fyrirtækin eða hætta rekstri en fundu enga útgönguleið. Áhugi á að kaupa sjávarútvegsfyrirtæki var í lágmarki.
Slíkt var ástandið að ríkissjóður þurfti ítrekað að grípa til viðeigandi björgunaraðgerða.
Straumhvörf urðu hins vegar í sjávarútvegi þegar opnað var fyrir framsal aflaheimilda um 1990. Þar skapaðist loksins hvati til hagræðingar með arðsemi í rekstri að leiðarljósi. Hagræðingin hefur hins vegar ekki verið án fórna og hún hefur kostað sitt.
Árangurinn er aftur á móti sá að á 20 árum hafa yfir 90% aflaheimilda skipt um hendur. Sjávarútvegsfyrirtækjum hefur fækkað en rekstrargrundvöllur þeirra styrkst um leið.
Atvinnuöryggi hefur aukist og afkoma starfsfólks batnað. Þrátt fyrir skuldsetningu samfara hagræðingunni er arðsemi í sjávarútvegi líkast til hvergi meiri en einmitt á Íslandi og leitun er að betri kjörum sjómanna. Það mikilvægasta er að sjávarútvegsfyrirtækin eru í dag grunnstoðir í atvinnulífi landsmanna sem skila miklum tekjum í þjóðarbúið.
Því er ekkert annað en stórundarlegt að standa frammi fyrir þeim áformum stjórnvalda að hefja innköllun aflaheimilda í haust.
Eftir allt sem á undan er gengið síðustu 25 árin á nú samkvæmt tillögum stjórnvalda að taka 5% aflaheimildanna af handhöfum þeirra á hverju fiskveiðiári og bjóða upp. Margt hefur áunnist í sjávarútvegi á undanförnum árum. Sú staðreynd stendur eftir sem áður óhögguð að fiskurinn í sjónum er takmörkuð auðlind.
Það vill gleymast í umræðunni um sjávarútveg, sem oftar en ekki er á villigötum.
Aflamarkskerfið er ekki gallalaust fremur en önnur mannanna verk og við getum verið örugglega sammála um að mörg víxlspor hafa verið stigin á vegferð kerfisins.
Fyrning aflaheimilda er ekki leiðin til að leiðrétta það sem aflaga hefur farið.
Síðustu misserin hefur keyrt um þverbak í umræðunni, þar sem markvisst hefur verið haldið á lofti innantómum staðhæfingum og rangfærslum.
Erfitt er að sjá hvað því fólki gengur til sem heldur því blygðunarlaust fram að byggðir landsins líði fyrir fiskveiðistjórnunina. Varla er það af sannsleiksást.
Staðreyndin er sú að í mörgum þeirra byggðarlaga, sem hefur hvað best tekist að mæta því efnahagsástandi sem nú ríkir, standa sjávarútvegsfyrirtæki traustum fótum. Enn er hægt að afstýra því stórslysi sem fyrningarhugmyndir stjórnvalda hefðu í för með sér fyrir sjávarútveginn og efnahag þjóðarinnar.
Vilji til að kynna sér raunverulegar afleiðingar þessara hugmynda og horfast í augu við staðreyndir er allt sem þarf. Vikublaðið Fréttir greindi frá.
Eyjafréttir
|